و آنج تحقيق حدوث ذاتى كند و دلالت بر آن كى اطلاق لفظ حدوث برو اولاست از اطلاق او بر زمانى آن است : كى در هر دو حدوث اعتبار بقدم « 1 » لا وجود بر وجود ميكنند ، و تقدم و تأخر بر معانى بسيار اطلاق ميكنند ، جه شايد كى هر دو به زمان باشد . جون : ا ب ، و ابن . - يا بذات ، جون : حركت يد ، و حركت مفتاح . - يا بطبع ، جون : واحد ، و اثنين . - يا بمرتبه جون : [ صف ] اوّل و ثانى ، . - يا بشرف ، جون : معلم و متعلّم ازو ، و همجنين « مع » بر معانى بسيار اطلاق مىكنند . و فرق ميان تقدّم بذات ، و تقدّم بطبع ، آن است كى آنج بذات است از وجود متقدم وجود متأخر واجب باشد ، و آنج بطبع است از عدم متقدم عدم متأخر لازم آيذ - اما از وجود متقدم وجود متأخر لازم نيايد ، بل كى شايد كى وجود متأخر با وجود متقدم باشد ، نه ازو ، جون تقدم صورت كرسى برو . و آنج بمرتبه است بعضى از آن رتبى طبيعى است و آن هر رتبتى « 2 » باشد كى در سلاسل باشد بحسب طبايع آحاد ايشان ، نه بحسب اوضاع ، جون موصوفات و صفات ، و علل و معلولات ، و اجناس و انواع . و بعضى رتبى وضعى جون امام و مأموم . و از خاصيت ما بالمرتبه آن است كى متأخر او منقلب شوذ بمتقدم - نه در نفس خوذ ، بل بحسب اخذ آخذ . و تقدم حقيقى ازينها « 3 » ما بالذات است ، و ما بالطبع ، و ايشان هر دو مشترك‌اند در تقدم ذات جيزى بر ذات ديگرى . و تقدم زمانى اگر جه اشهر است راجع [ است ] بايشان ، جه تقدم و تأخر در اب [ و ] ابن به قصد اول از ان هر دو زمان ايشان است ، و اما از ان ذات ايشان به قصد ثانى باشد . و تقدم زمان بر زمان به زمان نيست جه زمان را زمانى نباشد ، بل كى آن تقدميست

--> ( 1 ) - بهتر : تقدم . ( 2 ) - طبيعى باشد و آن هر مرتبتى - م طبيعى باشد و آن هر ترتيبى - ط . ( 3 ) - از آنها - م